پشتی دستباف
فرش دستبافت
فرش دستبافت گونهای از فرش است که بصورت سنتی و با دست بافته میشود. این نوع فرش معمولاً از الیاف طبیعی مانند پشم، پنبه و گاه ابریشم تهیه میگردد. فرشهای دستبافت ایران به دلیل زیبایی در طراحی، کیفیت ساخت و نقوش متنوع، از شهرت جهانی برخوردارند. این محبوبیت ورای زیبایی و اصالت قالی دستبافت ایرانی، تحت تاثیر الیاف استفاده شده در فرش نیز می باشد. مضاف براینکه فرش دستی بر اثر پا خوردن تحلیل نرفته و بر زیبایی آن افزوده می شود.فرش دستبافت، برخلاف فرش ماشینی، دارای بافت گرهای است و در بسیاری از مناطق ایران، بویژه تبریز، کاشان، اصفهان، کرمان، مشهد و بلوچستان بهعنوان یکی از هنرهای سنتی و صنایع دستی شناخته میشود. نقشها و طرحهای این فرشها اغلب برگرفته از نمادهای فرهنگی، طبیعت و مفاهیم عرفانی هستند.فرش دستبافت ایرانی از دیرباز جایگاه ویژه دراقصی نقاط دنیا داشته و به نوعی نماد هنر کشور ایران است. علاقه مندان و کلکسیون داران سراسر دنیا اذعان دارن که برترین قالی های دستبافت جهان متعلق به ایران است. به طور تقریبی حدود یک سوم از فرش های دستبافت دنیا در ایران بافته می شود و جالب است بدانید که بافت 40 درصد از فرش های دستی در استان آذربایجان انجام می گیرد.
تاریخچه فرش دستباف در ایران
تاریخچه فرش دستباف به دوره ساسانیان، هخامنشیان و چند صد سال قبل از میلاد بر می گردد و در یکی از کتاب های کوروش و چندین نویسنده دیگر نیز درباره هنر قالی بافی در ایران همچنین استفاده ایرانیان از قالی مطالبی نوشته شده است. امروزه اصفهان و تبریز دو شهری هستند که بیشترین سهم از تولید و حتی صدور فرش به دیگر کشورها را به خود اختصاص داده اند. قسمتی از فرهنگ و تمدن هر کشور را آثار هنری آن کشور تشکیل می دهند. فرش دستباف نیز یکی از این آثار است و همواره نام ایران را در کنار فرش دستباف می شنویم. فرش دستباف ایران قدمتی چند هزار ساله دارد. با گذشت زمان بر تنوع طرح های فرش دستباف همچنین بر تعداد علاقه مندان به این نوع فرش افزوده شده است. این نوع فرش از گذشته تا به امروز با دو نوع گره فارسی و ترکی بافته می شده است.در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر در این حوزه، به مقاله تاریخچه فرش دستباف در سایت قالین مراجعه بفرمایید.
انواع فرش دستبافتفرش های ایرانی دستبافت به دو دسته کلی قالی و قالیچه تقسیم می شوند. تفاوت اصلی قالی و قالیچه نیز به ابعاد آنها باز می گردد. به فرش هایی که اندازه آنها 6 متر یا کمتر است قالیچه می گویند.اندازه رایج فرش های دستبافتمتداول ترین اندازه های قالی دستبافت ایرانی 6متر، 9متر، 12 متر و 24 متر است که با توجه به فضای محیط انتخاب می شود.متداول ترین اندازه های قالیچه دستبافت ایرانی 1.5متر، 2 متر، 2.5 متر، 3 متر و 4 متر است که با توجه به فضای محیط انتخاب می شود.
عوامل موثر در قیمت قالی دستبافت
قیمت یک قالی یا قالیچه به عواملی نظیر ابعاد، نقشه، رنگ، جنس نخ و میزان ریزبافی آن بستگی دارد. شایان ذکر است که قالی های ابریشمی ریز باف با رج بالا و ابعاد بزرگ بسیار ارزشمندند و از گران ترین فرش های جهان محسوب می شوند.
ویژگی های برجسته فرش دستبافت ایرانی از گذشته تاکنون
خرید فرش های دستبافت ایرانی به دلایل زیر سفارش شده است:
1. استفاده از مواد طبیعی در بافت قالی دستی ایرانی، به هیچ عنوان حساسیت به وجود نمی آورد و الکتریسیته ای از آن ساطع نخواهد شد.
2. هر چه از عمر قالی می گذرد از زیبایی آن کاسته نشده و بر ارزش آن افزوده خواهد شد.
3. بر خلاف فرش های ماشینی، فرش دستی در تابستان خنک و در زمستان گرم است.
4. رنگ های درخشان و هماهنگ فرش دستبافت ایرانی، موجب آرامش روحی شما و خانواده تان می شود.
5. با شستشو تغییر رنگ نمی دهد.
انواع طرح فرش دستبافت
دسته بندی های زیادی برای طرح و نقش فرش های دست بافت ایرانی بیان شده که به چند نوع از مشهورترین آن ها اشاره خواهیم کرد.
طرح افشان
به طور کلی تمام طرح های موجود در متن فرش افشان و پراکنده هستند.
طرح شاه عباسی
عنصر اصلی فرش، گل شاه عباسی یا همان نیلوفر آبی است.
طرح بته جقه
همان طور که از نام آن پیداست، این طرح منقش به بته جقه های بزرگ است.
طرح لچک ترنج
ترنج طرحی مدور در مرکز قالی است که ابعاد و جلوه ان، بقیه طرح را تحت تاثیر قرار می دهد و طرح ربعی ترنج در گوشه ها تکرار میشود که لچک نامیده میشوند.
در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر در این حوزه، به مقاله انواع طرح فرش دستبافت در سایت قالین مراجعه بفرمایید.
بهترین قالی های ایرانی دستبافت
فرش های دستبافت ایرانی از گذشته ای دور جز کالاهای صادراتی کشور بوده و در جایگاه ممتازی قرار دارند. منحصر به فردترین آنها متعلق به شهرهای تبریز، قم، کاشان و اصفهان است.فرش دستبافت ابریشمی تبریز به لحاظ زیبایی و ظرافت یکی از محبوب ترین فرشهای دستبافت ایرانی است که از گذشته تا به امروز این محبوبیت را حفظ کرده است. از مشخصات بارز قالی های دستبافت تبریز، رنگ بژ روشن یا نخودی زمینه آن است. هم چنین ترنج فرش های تبریز از ترنج قالی های اصفهان و کاشان بزرگتر است.
قیمت فرش
فرش دستبافت اصل قیمت بالاتری دارد. چرا که نیاز به مواد اولیه طبیعی، صرف وقت و زمان زیاد و نیروی انسانی متخصص دارد. قیمت پایین فرش ممکن است نشان دهنده تقلبی بودن یا ماشینی بودن فرش دستبافت باشد.
فرش دستباف تقلبی
ممکن است شما هم فرش هایی را دیده باشید که در نگاه اول با فرش دستبافت مو نمی زند! یعنی از لحاظ ظرافت، زیبایی، لطافت و طرح و رنگ کاملا مشابه فرش دستبافت است، فروشنده هم آن را به عنوان فرش دستبافت به شما می فروشد، اما بعد از بررسی متوجه ماشینی بودن آن می شوید!
نحوه تشخیص فرش دستباف خوب
کیفیت مواد اولیه
فرش دستبافت اصل از پشم یا ابریشم بافته شده و هیچ گونه نخ مصنوعی در تولید آن به کار نرفته است و این یکی از راه های نحوه تشخیص فرش دستباف از ماشینی است.
تراکم بافت و گره ها
هرچه تراکم فرش بیشتر باشد، کیفیت آن بهتر است.
نقشه و طرح
طرح های اصیل فرش دستبافت شناخته شده هستند و هرچه پیچیدگی ها و ظرافت ها بهتر بافته شده باشند، فرش دستبافت شما مرغوب تر است.
رنگ بندی
فرش های دستبافت خوب، با رنگ های مرغوبی بافته شده اند که پایداری بسیاری داشته و در گذر زمان کمرنگ نمی شوند.
پشت فرش
با نگاه کردن به پشت فرش اگر گره های منظم و محکم ببینید و نه بافت های شل و نامنظم، می توانید به کیفیت فرش دستبافتی که می بینید مطمئن شوید.
لبه ها و درزهای فرش
فرش دستبافت خوب دارای لبه هایی است که محکم و منظم دوخته شده اند.
با توجه به این موارد و بررسی آنها، می توانید به ارزیابی کیفیت فرشی که قصد خریدش را دارید بپردازید و در نهایت یک انتخاب خوب داشته باشید.
چگونه دستبافت بودن فرش را تشخیص دهیم
وقتی بحث خرید فرش دستباف به میان میآید دیگر مهم نیست که چقدر هزینه میکنیم چرا که ارزش و اعتبار یک فرش دستباف واقعی میارزد به همه چیز. داشتن یک تابلوفرش دستباف روی دیوار و نگاه کردن به آن دل را زنده و چشم را روشنی میبخشد و ارزش هزینهکردن را دارد. اما شاید در نگاه اول تشخیص فرش دستباف از فرش ماشینی کار دشواری باشد. تصویری که همهٔ ما در ذهن داریم این است که یک فروشندهٔ حرفهای فرش برای تشخیص فرش دستباف از ماشینی آن را بارهاوبارها لمس میکند و یکی از بهترین راههای تشخیص فرش دستباف از ماشینی همین لمس کرد است.نگاه کردن به پشت فرش دستبافت یکی از ساده ترین راه های تشیخص فرش ماشینی از دستی یا تشخیص فرش عتیقه است.لمس کردن پشت فرش به شما کمک می کند تا دستبافت یا ماشینی بودن فرش را تشخیص دهید. فرش های ماشینی بافت همگون و منظمی دارند و بدون پستی و بلندی هستند. اما فرش های دستباف یا دستبافت دارای نامنظمی های جزئی هستند که با دست کشیدن می توانید آن را حس کنید.الیاف استفاده شده در فرش دستبافت طبیعی است و جنس آن با الیافی که در فرش مدرن ماشینی به کار می رود متفاوت است. هم با دست کشیدن روی فرش و هم بوی آن می توانید متوجه شوید که فرش دستی است یا فرش سنتی ماشینی.اگر پشت فرش را ببینید، نوع گره ها نیز بیانگر نحوه تولید فرش هستند.
در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر در این حوزه، به مقاله تشخیص فرش دستبافت از ماشینی در سایت قالین مراجعه بفرمایید.
انواع فرش از نظر استفاده نوع متریال
فرشهای تمام پشمی
قاعده اصلی در تولید این نوع فرش که در بین عشایر رایج بوده این است که تار، پود و پرز هر ۳ از پشم حیوانات باشد. اما امروزه در بسیاری از موارد در تار و پود از پنبه استفاده شده و تنها پرزها به صورت پشمی بافته میشوند.
فرش تمام ابریشم
این نوع فرش هم بهلحاظ زیبایی و هم قیمت تقریبا در جایگاه بالاتری از انواع دیگر قرار میگیرد. چراکه هم پرز و هم چله آن از جنس ابریشم است.
فرش گل ابریشم
در این نوع فرش، نقشها دور حاشیهها و معمولا چله، از جنس ابریشم بوده و در سایر نواحی، پشمی است.
فرش کف ابریشم
این نوع فرش نیز مانند مورد قبل از جنس پشم بوده با این تفاوت که در زمینه خود به جای استفاده از پرز پشمی از پرز ابریشم استفاده کرده است.
فرش سوف
در اصطلاح به این نوع قالی، پرزدار گفته میشود. زیرا در زمینه آنها پود ضخیم و نازک بهکار گرفتهشده و نقش گل و بوتههای آن دارای پرز بلندتر است.
فرش کرک ابریشم
این نوع فرشها دارای پرزی از کرک و چلهای ابریشمی هستند که گاها جنس چله از جنس پنبه است.
انواع فرش دستبافت از نظر رج شمار
فرش درشتبافت
فرشی که رجشمار آن بین ۱۵ تا ۳۰ رج است.
فرش نیمهریز بافت
از ۳۰ تا ۴۵ رج فرش نیمریز
فرش ریز بافت
از ۴۵ تا ۶۰ رج، ریزبافت بهشمار میرود.
فرش ممتاز
معمولا از ۹۰ رج به بالا است.
مراقبت و نگهداری فرش دستبافت – نحوه مراقبت و نگهداری فرش و قالی دستبافت
برای نگهداری از این کالای ارزشمند باید برنامه دقیق و مرتبی داشت تا از آسیب رسیدن به آن جلوگیری شود.بیشترین آسیبدیدگی فرشهای دستبافت بهترتیب عبارتند از: ساییدگی، پوسیدگی، بیدخوردگی و درهمآمیختن رنگ.
مراقبتهای هفتگی
هر هفته باید نظافت فرش از نظر گردوخاک و آشغال کنترل شود.فقط در صورت لزوم با استفاده از جاروبرقی ساده (بدون برس) آن را جارو کنید. زیرا هرقدر فرش کمتر جارو شود، عمر آن بیشتر خواهد بود. بنابراین فقط در مواقع ضروری به نظافت آن بپردازید.در صورت مشاهده لکه روی فرش به هیچ عنوان شخصا به رفع آن اقدام نکنید. این کار نیازمند تجربه و تخصص است. درصورت لزوم با یک قالیشویی حرفهای و باسابقه در این زمینه تماس بگیرید.
مراقبتهای ماهیانه
اگر از فرش در کف خانه استفاده کردهاید، لبههای فرش را بدون آنکه نیازی به جابجایی مبلمان باشد بلند کرده و زیر آن را جارو و با یک دستمال مرطوب تمیز کنید.اگر اشیاء سنگینی مانند پایههای مبلمان یا میز روی فرش قرار دارند، حتما از زیر پایه استفاده کنید. در این صورت به بافت فرش آسیبی وارد نخواهد شد.همچنین لازم به ذکر است که در فواصل زمانی کوتاه، این وسایل را چند سانتیمتر جابجا کنید تا از فشار به یک قسمت جلوگیری شود.
مراقبتهای سالیانه
با استفاده از جاروبرقی برسدار و یا جارویدستی، به¬آرامی سطح فرش را جارو بزنید.دقت شود در قسمت ریشهها به هیچ عنوان از جاروبرقی برسدار استفاده نشود. زیرا ممکن است ریشهها درون برس جارو گیرکرده و باعث صدمهدیدن فرش شود.آخرین مرحله همیشه جاروکشی در جهت خواب فرش است تا پرزهای آن مرتبشده و نقش و طرحها وضوح خود را از دست ندهند.
نحوه شست وشوی فرش دستبافت
توصیه میکنیم برای شستوشوی فرش حتما سراغ قالیشویی معتبر در این زمینه بروید. همچنین اطمینان پیدا کنید که فرش رنگ پس نمیدهد. زیرا رنگدادن آسیب جدی به فرش دستبافت شما وارد میکند.برای تشخیص پسدادن رنگ، یک دستمال سفید را با آب نیمهگرم خیس کنید و به قسمتهایی از پرز فرش بکشید.اگر این دستمال رنگی شد، پس فرشتان رنگ خواهد داد و باید هنگام شستوشوی آن نکاتی را رعایت کنید.فرش دستبافتی که رنگ پس میدهد را از قبل خیس نکنید. زیرا قسمتهای روشن فرش نیز رنگی خواهد شد.نحوه ی شست و شوی فرش دستبافتاگر فکر میکنید تجربه و تخصص کافی در زمینه شستن انواع فرش و قالی دستبافت دارید،
مراحل زیر را جهت ایمنی بیشتر دنبال کنید
فرش باید با آب سرد شسته شودفرش را پس از غبارگیری روی زمین سخت، سیمانی، موزاییک یا زمین شیبدار پهن کنید و کار شستوشو را شروع کنید.دما و شدت آب باید بهترتیب معمولی و بهصورت دوش باشد. دقت داشته باشید که هیچگاه فرش دستبافت یا ماشینی را با آب گرم نشویید.از شوینده مناسب استفاده کنیدشویندههای خنثی مانند پودر دستی یا شامپوفرش که در آب حلشده باشد، برای این کار مناسبتر هستند. برای از بینبردن چربی روی فرش نیز بهتر است از مایع ظرفشویی یا پودر صابون حلشده استفاده کنید.خشککردن و آبگیری فرش دستبافت فرش دستبافی که رنگ میدهد، نباید پس از شستوشو لوله شود. ابتدا با دقت با پارو آبگیری کرده و پرز آن را با دستمال نخی یا حولهای بگیرید.تا حدود یک ساعت فرش را بههمان حالت روی زمین قرار دهید تا آب آن خارج شود. زیرا قسمتهایی که رنگ پس میدهند نباید با قسمتهای دیگر فرش تماس پیدا کنند.دقت کنید که هیچگاه هنگام لولهکردن و پهنکردن فرش، روی آن آب نگیرید. زیرا ریشههای آن حتما زرد خواهد شد.طوری فرش نیمه مرطوب را پهن کنید که آفتاب به سمت پشت آن بتابد و روی آن در معرض هوا آزاد قرار داشته باشد.
خرید آنلاین فرش دستبافت ایرانی
خرید فرش دستبافت ایرانی با قیمت مناسب نیازمند شناخت از فرش دستبافت و نحوه نگهداری آنهاست. اگر شما به فرش های دستبافت علاقه مند هستید و به دنبال بهترین و جدید ترین طرح ها و نقش های قالی دستی می باشید و زمان سر زدن به فروشگاه های مختلف را ندارید، فروشگاه اینترنتی فرش قالین بستری برای همین منظور فراهم کرده تا شما با فراغ بال در آن جستجو کنید و بتوانید با خواندن توضیحات و مشخصات قالی، مقایسه مدل ها و قیمت ها و استفاده از نظر دیگر کاربران خریدی مطمئن داشته باشید و هم چنین در زمان و هزینه صرفه جویی کنید.
